پروژه بازسازی خانه درونگرا در شهر ایلام، با هدف بازآفرینی مفاهیم معماری ایرانی و پاسخگویی به نیازهای زندگی معاصر طراحی شد. در این پروژه، عناصری مانند حیاط نیمهمرکزی، آجر، قوس، دیوارهای مشبک و سلسلهمراتب حرکتی، ساختار اصلی طراحی را شکل دادهاند.
- موقعیت: ایلام، چالیمار
- سال طراحی: ۱۴۰۰
- مساحت: ۱۶۰ مترمربع
- کاربری: مسکونی
- نوع پروژه: بازسازی خانه
- کارفرما: آقای فرهنگی
- معمار: احسان ختار
- همکار طراحی: هانیه نافعی
- وضعیت پروژه: طراحی و اجرا
وقتی سخن از احیاء و حفظ میراث معماری چند هزار ساله ایرانی به میان میآید، قطعاً بدین معنا نیست که معماری پیشین ایرانی را با قداست و نقدناپذیری مجدد خلق کنیم و چشمانمان را بر روی واقعیات زمانهی خود ببندیم؛ بلکه باید آن مفاهیم، عناصر مطلوب و کیفیات فضایی که ریشه در فرهنگ ما دارد را با توجه به تکنولوژی روز و نیازهای جدید انسان مدرن باززندهسازی و اجرا کنیم؛ چرا که تفاوت جدال است، چنانکه همزمان به گذشته، حال و آینده نظر داشته باشیم.
معماری دارای بیان است؛ بیانِ شیوهی مطلوب زیستن و زندگی کردن. رسالت معماری به هیچ وجه بیان مفهوم نیست؛ یعنی وقتی که شما وارد یک بنای معماری میشوید، نباید به دنبال کشف رمز و مفهوم باشید، بلکه باید کیفیت از زندگی و اتفاقات جاری در بنا را پیدا و درک کنید؛ زمانیکه از معماری انتظار یک شیء کانسپچوال داشته باشیم، آن زمان است که کالبد ساختمان هم موضوعیت پیدا میکند و معماری با منطقی مفهومی پیوند میخورد. حال این قضیه تا جایی میبایست مورد توجه باشد که کیفیت مطلوب فضای زیستی فدای فرم و کالبدیت نشود؛ این حلقهی گمشدهای است که موجب قطع زنجیرهی معماری ایران در سالهای اخیر شده و معمار/شهر و انسان را دچار سردرگمی کرده است.
در سادهترین طراحیها، معمار به دنبال شکل مطلوب زندگی بر اساس خواستهها و شناختی است که از مخاطب اثر پیدا کرده و اساساً معمار طراح زندگیست. به بیانی دیگر، معمار باید برای تمام اتفاقات جاری در یک فضای معماری که در طول صدها سال رخ میدهد، برنامهریزی و سناریونویسی کرده باشد. به همین دلیل پروسهی طراحی ممکن است از طراحی یک پنجره، پله یا یک درخت شروع شده باشد.
ما در این پروژه در تلاش بودیم که با حفظ زنجیره و مفاهیم معماری ایران و نیاز روز انسان مدرن، فضایی خلق کنیم برای زیستن و حفظ سطح کیفی زندگی. از جمله مهمترین عوامل میتوان به توجه ویژه به درونگرایی، ایجاد سلسلهمراتب حرکتی، کنترل آسایش بصری و کالبدی، آنتن یا طبیعت، یا عناصر حیاط نیمهمرکزی، آینهماهی و سبز و… اشاره کرد. در این بین برخی عناصر و مصالح از قبیل آجر، سنگ و فرمهای طاق و قوس و دیوارههای مشبک نیز پررنگ ما بودند.
