بازسازی

بازسازی ویلای فرخ

سال پروژه

1399

موقعیت

ایلام

شناسنامه پروژه

پروژه: بازسازی ویلای شهری فرخ
موقعیت: ایران، ایلام
مساحت عرصه: ۲۸۰ مترمربع
زیربنا: ۱۷۰ مترمربع
کارفرما: آقای فرخ شکوه
معمار: احسان ختار
همکار طرح: اسماء صیدی‌نژاد
اجرا: گروه معماری نمای پنجم
سال اجرا: ۲۰۲۱
وضعیت: اجراشده
نوع پروژه: بازسازی، توسعه محدود و طراحی داخلی

توضیحات پروژه

ویلای فرخ، خانه‌ای قدیمی در شهر ایلام بود که با وجود برخورداری از حیاط، ایوان و خاطره‌های یک خانه شهری، دیگر پاسخ‌گوی شیوه زندگی خانواده جدید نبود.

نمای حیاط ویلا فرخ شکوه قبل از بازسازی

تصویر 1 : نمای داخل حیاط ویلا فرخ قبل از بازسازی

زاویه دیگر از حیاط و ایوان خانه فرخ تصویر 2 : نمای ایوان ویلا فرخ قبل از بازسازی

تصویر 3 : بخشی از نمای حیاط ، درخت انگور و فضای خدماتی حیاط در وضعیت قبل از بازسازی ، که در طراحی مجدد پلان نیز حظور دارند .

تصویر 4 : تصویر ورودی به فضای خانه ، پله دسترسی به پشت بام و فضای پذیرایی فرخ قبل از بازسازی

تصویر 5 : فضای آشپزخانه ویلا فرخ و پذیرای از زاویه ورودی خانه ، قبل از بازسازی

تصویر 6 : نمای از اتاق خواب والدین ویلا فرخ که رطوبت به دیوار آن نفوز کرده . قبل از بازسازی

تصویر 7 : نمای داخل کوچه ویلا فرخ

سازمان فضایی موجود تنها دو اتاق‌خواب داشت، درحالی‌که خانواده به سه اتاق‌خواب و ارتباطی مناسب‌تر میان فضاهای خصوصی و جمعی نیاز داشت.

تصویر 8 : پلان قبل از بازسازی و وضعیت موجود ویلا فرخ

نقطه آغاز طراحی، پاک‌کردن گذشته خانه نبود؛ بلکه شناخت ظرفیت‌های آن و تشخیص بخش‌هایی بود که باید حفظ، اصلاح یا دوباره ساخته می‌شدند. هدف این بود که روح خانه قدیمی باقی بماند، اما قواره‌های آن با زندگی امروز خانواده هماهنگ شود

تصویر 9 : پلان پس از بازسازی

بخشی از بنا برای تأمین اتاق‌خواب سوم گسترش یافت. این توسعه به‌صورت کنترل‌شده انجام شد تا ضمن پاسخ‌گویی به نیازهای جدید، پیوستگی کلی خانه و رابطه آن با حیاط از میان نرود. هم‌زمان، بازشوها و ارتباط میان فضاها بازنگری شدند و در قسمت‌های لازم، تقویت سازه‌ای صورت گرفت.

تصویر 10 : مسدود شدن در اضافه آشپزخانه در تغیرات بازسازی و محدود شدن ورودی آشپزخانه .

تخریب در این پروژه یک عمل کلی و بی‌هدف نبود. بخش‌های آسیب‌دیده یا ناکارآمد به‌صورت موضعی برداشته شدند تا امکان بازسازی اصولی آن‌ها فراهم شود.

تصویر 11: فضای داخلی پذیرایی در حین عملیات بازسازی

یکی از مسائل مهم بنا نفوذ رطوبت بود؛ به همین دلیل قسمت‌های درگیر تخریب و لایه‌های فرسوده حذف شدند تا تمهیدات لازم برای کنترل رطوبت و محافظت از فضای داخلی اجرا شود.

تصویر 12: تخیرب پوشش دیوار اتاق ها

تصویر 13: قیر اندود کردن فضاهای که تحت نفوذ رطوبت بودند .

عملیات پروژه در چند لایه و با حضور هم‌زمان گروه‌های اجرایی مختلف پیش رفت. کارهای سازه‌ای، تأسیساتی، تیغه‌چینی، اندود، کف‌سازی و تکمیل داخلی با برنامه‌ای فشرده در کنار یکدیگر انجام شدند. این هم‌زمانی، با وجود دشواری هماهنگی میان گروه‌ها، امکان پیشرفت سریع‌تر پروژه را فراهم کرد.

تصویر 14: حذف ستون پذیرایی و تقویت سازه داخل پذیرایی

یکی دیگر از تصمیم‌های مهم، حذف پلکان ثابت میانی خانه بود. این پلکان تنها برای دسترسی به پشت‌بام استفاده می‌شد؛ درحالی‌که نقش پشت‌بام در زندگی امروز خانواده، برخلاف گذشته، بسیار محدود شده بود. پلکان ثابت فضای ارزشمندی از مرکز خانه را اشغال می‌کرد، بنابراین با یک پلکان متحرک برای استفاده‌های گاه‌به‌گاه جایگزین شد. این تصمیم موجب آزادشدن فضای داخلی و ایجاد پیوستگی بیشتر در بخش جمعی خانه شد.

تصویر 15: اتاق الحاقی اتاق خواب سوم در طرح بعد از بازسازی و نحوه دسترسی آن به حیاط

تصویر 16 : تصاویری از نصب پنجره های اتاق سوم خانه که در نقشه بعد از بازسازی به بنا اضافه گردید.

ر طراحی داخلی تلاش شد با راهکارهایی ساده و متناسب با بودجه، خانه روشن‌تر، منسجم‌تر و کاربردی‌تر شود. طراحی سقف، نورپردازی، کابینت‌ها، سطوح داخلی و جزئیات فضاهای خدماتی، همگی در جهت ساختن فضایی آرام و قابل استفاده برای زندگی روزمره خانواده شکل گرفتند.

تصویر 17 : نمای از دسترسی های فضای بهداشتی و خواب از پذیرایی خانه فرخ پس از پایان کار اجرا

تصویر 18 : نمای از حذف پله ثابت دسترسی به پشت بام و پنجره های مشرف به حیاط در پذیرایی

تصویر 19 : تصویر از ورودی پذیرایی و دیوار تلوزیون ویلا فرخ پس از بازسازی

تصویر 20 : دیوار تلوزیون و دسترسی آشپزخانه از پذیرایی

تصویر 21: سقف فضای بهداشتی پس از بازسازی

پروژه در مرحله پایانی با محدودیت جدی بودجه روبه‌رو شد. در نتیجه، طراحی پیش‌بینی‌شده برای حیاط و بخشی از نمای بیرونی به‌طور کامل اجرا نشد.

تصویر 22: نمای اجرا شده حیاط

تصاویر حیاط، وضعیت واقعی پروژه در زمان پایان عملیات را نشان می‌دهند و رندرها صرفاً معرف طرح پیشنهادی هستند. با وجود این محدودیت، مداخلات اصلی بنا و فضاهای داخلی تکمیل شدند و خانه توانست عملکرد و هویت تازه‌ای متناسب با ساکنانش پیدا کند.

ویلای فرخ بیش از آنکه پروژه‌ای برای تغییر ظاهر یک ساختمان باشد، تلاشی برای بازتنظیم رابطه میان خانه و خانواده بود؛ خانه‌ای قدیمی که با هزینه‌ای محدود، تخریبی حساب‌شده و تصمیم‌هایی دقیق، دوباره به قواره زندگی ساکنانش درآمد.
در ادامه عکسهای طراحی پروژه را می بینید .